• Chủ tịch HĐKH Trung tâm MEC đối thoại cùng Tổng thống Mỹ Barack Obama

    Chủ tịch HĐKH Trung tâm MEC đối thoại cùng Tổng thống Mỹ Barack Obama

  • Đối thoại về vấn đề “Tiếp cận thông tin” với các bạn trẻ

    Đối thoại về vấn đề “Tiếp cận thông tin” với các bạn trẻ

  • Chính thức phát động chiến dịch “Chống thực phẩm bẩn” và trao giải Vành Khuyên Xanh lần I

    Chính thức phát động chiến dịch “Chống thực phẩm bẩn” và trao giải Vành Khuyên Xanh lần I

  • Nhóm “Chống thực phẩm bẩn” gửi kiến nghị lên Thủ tướng Chính phủ

    Nhóm “Chống thực phẩm bẩn” gửi kiến nghị lên Thủ tướng Chính phủ

  • Công bố 6 đặc tính chứng nhận sản phẩm “Xanh & Sạch”

    Công bố 6 đặc tính chứng nhận sản phẩm “Xanh & Sạch”

  • Tổng hợp các giải Vành Khuyên: Tháng 6/2013 - Tháng 1/2016

    Tổng hợp các giải Vành Khuyên: Tháng 6/2013 - Tháng 1/2016

  • TỔNG HỢP CÁC HOẠT ĐỘNG, DỰ ÁN CỦA MEC ĐẾN NGÀY 1/1/2015

    TỔNG HỢP CÁC HOẠT ĐỘNG, DỰ ÁN CỦA MEC ĐẾN NGÀY 1/1/2015

  • “Ai cũng được phạt báo chí?” - Hội thảo và kiến nghị sửa đổi chính sách

    “Ai cũng được phạt báo chí?” - Hội thảo và kiến nghị sửa đổi chính sách

  • Triển lãm tranh biếm "Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà"

    Triển lãm tranh biếm "Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà"

  • Hội thảo trực tuyến “Truyền thông và CSO”

    Hội thảo trực tuyến “Truyền thông và CSO”

KHÓ KHĂN & THUẬN LỢI ĐỐI VỚI BÁO CHÍ ĐƯA TIN THAM NHŨNG Ở CẤP TỈNH

Một số nghiên cứu về báo chí Việt Nam gần đây đã cho thấy tình tình trạng các nhà báo bị cản trở tác nghiệp không ngừng gia tăng, đặc biệt tập trung ở các nhà báo đưa tin về tham nhũng và môi trường, và đối tượng cản trở nhà báo phổ biến nhất là cán bộ, công chức nhà nước. Để phục vụ cho Đối thoại về PCTN năm 2012 với chủ đề “Phòng chống tham nhũng ở cấp tỉnh, thực trạng và giải pháp”, một nghiên cứu đã được tiến hành cung cấp một bức tranh toàn cảnh về những khó khăn của báo chí trong công cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng tại cấp địa phương.

Báo cáo nghiên cứu này tập trung vào hơn 100 nhà báo, phóng viên có ít nhất 01 năm kinh nghiệm đưa tin, viết bài điều tra về các vụ việc liên quan đến tham nhũng ở 12 tỉnh/thành phố, nơi đang quản lý những nguồn tài nguyên cụ thể như rừng, khoáng sản, đất đai… và cũng là nơi thường xuất hiện những tin tức đầu tiên liên quan đến tham nhũng (tố giác, tranh chấp, kiện cáo…). Kết quả nghiên cứu được trình bày tại ba hội thảo bàn tròn trước Đối thoại PCTN năm 2012, cho thấy một số vấn đề như sau:

Thứ nhất, hệ thống pháp luật Việt Nam đã quy định khá đầy đủ về hành lang pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho cho hoạt động của báo chí trong lĩnh vực PCTN. Tuy nhiên, khâu thực thi các quy định của pháp luật lại thiếu sự thống nhất, việc ra quy định chồng chéo hiện vẫn tồn tại ở nhiều địa phương. Đáng lưu ý hơn cả là sự thiếu hụt các quy định cụ thể về bảo vệ nhà báo với tư cách người tố cáo khi đưa tin, viết bài về tham nhũng và công bố thông tin trên mặt báo.

Thứ hai, trong thực thi quyền tiếp cận thông tin, phần lớn các nhà báo phản ánh sự hợp tác hạn chế của chính quyền, cơ quan chức năng địa phương.

Thứ ba, vấn đề kiến thức và kỹ năng do chưa được đào tạo bài bản của chính các nhà báo cũng là một yếu tố hạn chế họ và đôi chỗ đem lại rủi ro trong quá trình điều tra về tham nhũng.

Thứ tư, sự tin cậy của người tố cáo ở địa phương với báo chí cũng như mức độ quan tâm, ủng hộ của dư luận xã hội với nhà báo điều tra chống tham nhũng ở mức cao là một thuận lợi cơ bản.

Thứ năm, các nhà báo được khảo sát cho rằng tác động của các nhóm lợi ích vào báo chí tại địa phương khá mạnh mẽ, điển hình là các hành vi can thiệp từ mức độ đe dọa đến mua chuộc và trả thù.

Những vấn đề khác cũng ảnh hưởng đến quá trình đưa tin của báo chí chống tham nhũng ở cấp địa phương bao gồm: Lương và sự tự chủ tài chính của cơ quan báo chí, uy tín của tờ báo và thái độ của dư luận xã hội.

Từ các phát hiện trên, nhóm nghiên cứu đưa ra một số khuyến nghị như sau:

- Luật pháp đối với các hoạt động tác nghiệp báo chí cần phải được thực thi nghiêm túc hơn. Một số quy định chưa đầy đủ về việc cung cấp thông tin cho báo chí, bảo vệ người tố cáo, nhân chứng, nguồn tin… cần phải được bổ sung. Các khái niệm chưa rõ ràng về “nhà báo” và “phóng viên” cần sớm được làm rõ hơn nhằm tạo môi trường tác nghiệp an toàn, công bằng và thuận lợi cho những người hoạt động trong lĩnh vực báo chí điều tra chống tham nhũng.

- Chính quyền các địa phương và các cơ quan nhà nước cần mạnh dạn tạo không gian độc lập hơn cho báo chí ở địa phương, hợp tác tích cực hơn với báo chí, nhận thức rõ hơn về nghĩa vụ cung cấp thông tin cho báo chí và đặc biệt là thay đổi tư duy muốn quản lý, can thiệp sâu vào hoạt động báo chí. Đồng thời, chính quyền các địa phương và các cơ quan nhà nước cần đảm bảo môi trường tác nghiệp an toàn hơn cho các phóng viên, nhà báo bằng cách tuân thủ nghiêm túc các quy định của pháp luật về báo chí và PCTN.

- Các phóng viên, nhà báo trực tiếp tác nghiệp điều tra chống tham nhũng cần nâng cao kỹ năng tác nghiệp báo chí, kiến thức pháp luật và kiến thức chuyên môn nhằm đạt được hiệu quả cao hơn trong công việc bằng cách đào tạo, tự đào tạo, và liên kết chia sẻ với nhau kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp.

- Các đối tác phát triển, các nhà tài trợ quốc tế cho Việt Nam cần tăng cường đóng góp ý kiến cho các hoạt động liên quan đến báo chí và công tác PCTN tại Việt Nam, đẩy mạnh việc giám sát các cam kết quốc gia của Chính phủ Việt Nam và hỗ trợ các hoạt động trong hai lĩnh vực này.


Đối tác