• Chủ tịch HĐKH Trung tâm MEC đối thoại cùng Tổng thống Mỹ Barack Obama

    Chủ tịch HĐKH Trung tâm MEC đối thoại cùng Tổng thống Mỹ Barack Obama

  • Đối thoại về vấn đề “Tiếp cận thông tin” với các bạn trẻ

    Đối thoại về vấn đề “Tiếp cận thông tin” với các bạn trẻ

  • Chính thức phát động chiến dịch “Chống thực phẩm bẩn” và trao giải Vành Khuyên Xanh lần I

    Chính thức phát động chiến dịch “Chống thực phẩm bẩn” và trao giải Vành Khuyên Xanh lần I

  • Nhóm “Chống thực phẩm bẩn” gửi kiến nghị lên Thủ tướng Chính phủ

    Nhóm “Chống thực phẩm bẩn” gửi kiến nghị lên Thủ tướng Chính phủ

  • Công bố 6 đặc tính chứng nhận sản phẩm “Xanh & Sạch”

    Công bố 6 đặc tính chứng nhận sản phẩm “Xanh & Sạch”

  • Tổng hợp các giải Vành Khuyên: Tháng 6/2013 - Tháng 1/2016

    Tổng hợp các giải Vành Khuyên: Tháng 6/2013 - Tháng 1/2016

  • TỔNG HỢP CÁC HOẠT ĐỘNG, DỰ ÁN CỦA MEC ĐẾN NGÀY 1/1/2015

    TỔNG HỢP CÁC HOẠT ĐỘNG, DỰ ÁN CỦA MEC ĐẾN NGÀY 1/1/2015

  • “Ai cũng được phạt báo chí?” - Hội thảo và kiến nghị sửa đổi chính sách

    “Ai cũng được phạt báo chí?” - Hội thảo và kiến nghị sửa đổi chính sách

  • Triển lãm tranh biếm "Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà"

    Triển lãm tranh biếm "Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà"

  • Hội thảo trực tuyến “Truyền thông và CSO”

    Hội thảo trực tuyến “Truyền thông và CSO”

[Talkshow] "Kể chuyện bằng hình ảnh" - Tác nghiệp breaking news bằng smartphone

Các nhà báo, phóng viên sẽ tác nghiệp thế nào nếu trong tay chỉ có điện thoại thông minh và phải đối mặt với một "breaking news" như vụ nổ máy bay, cháy lớn ở kho xăng?


Đối mặt với một vụ máy bay rơi, một đám cháy, một vụ tai nạn giao thông hay đơn giản bắt gặp những hình ảnh "chướng tai gai mắt", bạn sẽ làm thế nào để kể lại câu chuyện đang diễn ra cho khán giả, độc giả của mình một cách nhanh chóng, chân thực, hấp dẫn, đặc biệt là khi trong tay bạn chỉ có điện thoại thông minh mà không có bất kỳ dụng cụ chuyên nghiệp nào khác như máy ảnh, máy quay, laptop?

Tất cả những vấn đề này đều đã được giải đáp tại Talkshow "Kể chuyện bằng hình ảnh", tổ chức sáng 12/7, với sự tham dự của hai diễn giả:

- Nhà báo Đỗ Lê Thăng, trưởng ban điện tử Dân Việt

- Nhà báo Phan Lợi, Phó Tổng TKTS báo Pháp Luật TP HCM

Chúng tôi xin trích đăng các nội dung chính của talkshow:

Nhà báo Đỗ Lê Thăng:Năm 2006, tôi được phân công tác nghiệp tại một hội nghị quốc tế lớn ở nước ngoài. Trước khi đi, tôi đã chuẩn bị một chiếc máy ảnh, loại có ống kính rời mà tôi đánh giá là khá tốt so với mặt bằng chung. Tuy nhiên, khi trực tiếp tác nghiệp giữa các đồng nghiệp quốc tế thì tôi cảm thấy cực kỳ tủi thân bởi chiếc máy ảnh của tôi trở nên nhỏ bé một cách tội nghiệp giữa hàng trăm chiếc máy ảnh cực “khủng” của các phóng viên quốc tế khác.

Thế nhưng, đến bây giờ, không phải cứ là máy ảnh chuyên nghiệp mà tôi hoàn toàn có thể tự tin cầm một chiếc điện thoại di động có kích thước bằng một bàn tay để tác nghiệp trong một hội nghị quốc tế bởi tác nghiệp bằng điện thoại di động đang trở thành một xu hướng không thể phủ nhận.

Nhà báoMai Phan Lợi: Vì sao lại là điện thoại chứ không phải bất kỳ một thiết bị nào khác?

Nhà báoĐỗ Lê Thăng:Trong cuộc sống hiện nay thì điện thoại là thứ mà hầu hết mọi người đều không thể quên mỗi khi ra khỏi nhà. Các bạn có thể quên máy ảnh, quên sổ quên bút, thậm chí là quên ví ở nhà nhưng nếu quên điện thoại thì hầu hết các bạn đều quay về nhà lấy.

Điện thoại cũng là thiết bị đơn giản nhất, gọn gàng nhất, tích hợp được gần như tất cả các tính năng cần thiết cho báo chí, từ viết nội dung, quay phim, chụp ảnh. Các bạn cũng có thể lập tức truyền thông tin về tòa soạn bằng điện thoại. Các bạn sẽ mất rất nhiều công sức, thời gian để có thể thực hiện được tất cả các nội dung này nếu sử dụng các thiết bị lớn như máy quay chuyên nghiệp, máy ảnh lớn rồi xử lý thông tin bằng laptop hay máy tính bàn.

Trước năm 2009, hệ thống đường truyền internet rất chậm nên dù có chụp được, có quay được những clip nóng thì cũng rất mất thời gian để truyền về tòa soạn. Tuy nhiên, bây giờ đường truyền internet của chúng ta đã tốt hơn rất nhiều. Tốc độ 3G đã tăng đáng kể, wifi phủ sóng ở rất nhiều nơi. Thậm chí chúng ta còn đang nói đến 4G.

Vì vậy, tác nghiệp bằng điện thoại di động không chỉ là xu hướng hay sở thích mà là yêu cầu sống còn của làng báo trong tương lai.

Nhà báo Đỗ Lê Thăng "tác nghiệp" ngay tại talkshow.

Hỏi: Anh thường sử dụng những ứng dụng, công cụ nào khi tác nghiệp bằng điện thoại?

Nhà báoĐỗ Lê Thăng:Từ kinh nghiệm cá nhân, tôi thấy những công cụ, ứng dụng sau là rất hữu ích đối với người làm báo bằng mobile:

- Email: email là ứng dụng mà các bạn không thể không nói

- Ứng dụng OTT: Viber, BBM hay Zalo

- Evernote:Ứng dụng ghi nhớ, thu âm.

- Google Driver hay Dropbox:

- Ứng dụng chụp ảnh, quay phim và edit ảnh, video.


Các bạn cũng cần lưu ý rằng công nghệ chỉ tạo ra môi trường còn hành động của phóng viên, tư duy của tòa soạn sẽ quyết định phần còn lại tạo nên thành công của bài viết.

Các yếu tố tác động đến việc tác nghiệp bằng smartphone:

- Tư duy mở, sẵn sàng đón nhận cái mới;

- Nền tảng thiết bị;

- Kỹ năng sử dụng tương đối thuần thục: Những người trong cùng 1 nhóm phải hiểu nhau;

- Tận dụng những ứng dụng, nền tảng công nghệ để tạo ra những sản phẩm tốt hơn.

Nhà báoĐỗ Lê Thăng: Một số tips để các bạn có thể tác nghiệp bằng điện thoại:

- Thời lượng của video clip tối đa từ 2-5 phút để dung lượng của video clip không quá lớn, dễ dàng cho việc gửi về tòa soạn;

- Cân nhắc các hình ảnh để các khuôn hình có sự kết nối, tạo ra một câu chuyện tương đối hoàn chỉnh, giúp độc giả có thể hình dung câu chuyện một cách đầy đủ;

- Lưu ý lựa chọn cảnh, góc quay phù hợp, lựa chọn chi tiết đắt giá để tạo được ấn tượng cho clip của mình.

Ví dụ như câu chuyện về một tai nạn giao thông chẳng hạn. Nếu chỉ đơn giản là một tai nạn thông thường thì các độc giả sẽ không mấy quan tâm vì mỗi ngày có vô cùng nhiều tai nạn giao thông xảy ra. Tuy nhiên nếu bạn có thể tìm được một chi tiết đắt giá trong câu chuyện đó, ví dụ như nạn nhân bị tai nạn giao thông khi dừng đèn đỏ chẳng hạn, thì hãy làm nổi chi tiết lên. Còn nếu nó chỉ đơn giản là một vụ tai nạn thông thường thì không nên làm tin đó. Trong một vụ sập cầu, phóng viên của bên tôi đã chụp/quay được một tấm biển báo “An toàn là trên hết” ngay bên cạnh cái cầu sập. Hình ảnh này có giá trị hơn rất nhiều so với bất kỳ lời bình nào.

Hỏi:Em được biết anh Đỗ Lê Thăng rất yêu thích công nghệ số và anh đã làm diễn giả tại nhiều diễn đàn lớn về chủ đề ứng dụng công nghệ số (trong đó có smartphone) cho tác nghiệp báo chí. Thế nhưng trên báo Dân Việt em sở trường này chưa được phát huy mà bằng chứng là trang tin này rất hiếm các clip sự kiện. Xin anh cho biết lý do vì sao?

(Ngọc Hà, VTV)

Nhà báoĐỗ Lê Thăng:Đây là câu chuyện liên quan đến nguồn lực tòa soạn. Chúng tôi bắt đầu hỗ trợ trang bị phần cứng (điện thoại) và khuyến khích phóng viên sử dụng điện thoại để tác nghiệp. Câu chuyện đang chỉ mới được bắt đầu.

Các thiết bị cầm tay đã và đang trở thành "vật bất ly thân" của nhiều người, đặc biệt là các nhà báo, phóng viên.

Hỏi: Các clip quay bằng điện thoại có bị coi là quay lén không và nếu có thì việc công bố nó dựa trên cơ sở pháp lý nào?

Nhà báo Phan Lợi:Tính hợp pháp của clip không phụ thuộc vào thiết bị các bạn quay dù các bạn quay clip bằng điện thoại hay bằng máy quay chuyên dụng. Vấn đề là bạn quay bằng tư cách nào, trong bối cảnh nào? Quay công khai với tư cách nhà báo, công dân, hay quay lén, quay ở nơi công cộng (ngoài đường, phố, trong hội nghị hội thảo) hay quay ở trong nhà riêng của người khác. Điều thứ 2 ảnh hưởng đến tính pháp lý của clip này là cách các bạn công bố những clip này: ví dụ như các bạn công bố bằng chứng trên mặt báo, gửi cho công an để làm bằng chứng,….

Tuy nhiên, cũng có những trường hợp tính pháp lý sẽ được cân nhắc theo nhiều yếu tố. Ví dụ như bạn quay lén trong nhà riêng người khác nhưng hành động đang diễn ra trong ngôi nhà đó lại là một hành vi phạm pháp như đánh đập trẻ em, trồng cây thuốc phiện, hành hung người khác,… thì hành động quay lén của các bạn lại có thể được chấp nhận.

Nhà báoĐỗ Lê Thăng:Ở nước ngoài, có 2 yếu tố được cân nhắc rất nhiều khi các bạn công bố thông tin là lợi ích công và quyền riêng tư. Nếu yếu tố lợi ích công được khẳng định rõ nét thì quyền riêng tư sẽ buộc phải nhường bước. Ví dụ như vấn đề sức khỏe vốn là một thông tin cá nhân nhưng nếu bạn là CEO của mộtcông ty có 20 nghìn nhân viên và hàng nghìn cổ đông thì vấn đề sức khỏe của CEO không còn là riêng tư của CEO đó nữa.

Hỏi: Có nhiều lần gặp cảnh tai nạn hoặc cưỡng chế giải phóng mặt bằng em lấy điện thoại ra quay thường bị công an đe doạ, bắt xoá clip. Nếu em là CTV của báo em có được phép quay không?
(Một số bạn)

Nhà báo Phan Thanh Hải, báo Lao động:Câu hỏi này rất khó có thể trả lời chung cho tất cả mọi người hợp mà phụ thuộc vào từng hoành cảnh mà bạn phải có ứng xử phù hợp. Tuy nhiên, khi bạn chứng kiến một cảnh xảy ra ở nơi công cộng như thế thì bạn hoàn toàn có thể quay clip, chụp ảnh với tư cách công dân chứ không có gì phải lo ngại là bạn là CTV hay là PV. Vấn đề nằm ở việc công bố các clip này. Tuy nhiên, đây là công việc của tòa soạn, bạn không cần quá lo lắng.

Hỏi: Có lần tác nghiệp, em thấy có một anh dùng chỉ một máy tính bảng để vừa viết (dùng bút cảm ứng) lên đấy, vừa ghi âm, vừa chụp hình, thỉnh thoảng đoạn nào quan trọng ảnh lại đưa lên quay. Vừa xong cuộc phỏng vấn là ảnh hoàn tất xong note, ghi âm, chụp ảnh và cả quay phim và gửi về ts ngay tức thì. Em rất ngưỡng mộ nên câu hỏi của em là có loại máy tính bảng nào có chức năng 3G và viết lên đấy (quay phim và chụp ảnh thì máy nào cũng có rồi) mà giá lại chấp nhận được không ạ? (những loại nhiều $ thì không nói làm gì). Em cảm ơn.

(Ếch Ao)

Nhà báoĐỗ Lê Thăng:Có lẽ bạn đang nói đến ứng dụng SNote của Samsung. Còn các dòng điện thoại khác như iPhone hay Blackberry đều làm được những việc tương tự.


Tình huống thảo luận:

Bạn nhận được yêu cầu đi tác nghiệp vụ máy bay rơi ở Hòa Lạc. Khi đến nơi thì ở hiện trường đã có rất nhiều người tập trung, che khuất một số góc mà tòa soạn yêu cầu các bạn làm trực tuyến. Bạn sẽ tác nghiệp thế nào nếu trong tay chỉ có điện thoại thông minh?

Nhà báoĐỗ Lê Thăng:Đây là một tình huống rất thú vị và rất thực tế. Khi vụ việc xảy ra, báo Dân Việt cũng cử ngay PV lên hiện trường nhưng khi PV đến nơi thì hiện trường đã bị phong tỏa nên rất khó tiếp cận.

Tuy nhiên, rất may mắn là chúng tôi đã từng giao lưu với đơn vị có các chiến sĩ gặp nạn nên việc đầu tiên mà chúng tôi làm là sử dụng những tư liệu đã có để viết bài đầu tiên.

Sau đó, PV đi hỏi xem người dân có ai quay được hình ảnh sự việc lúc xảy ra hay không thì xin được một clip và up lên trang điện tử. Sự phát triển của công nghệ sẽ tạo cơ hội cho nhiều người có thể lưu trữ được hình ảnh, bằng chứng. Nếu bạn không quay được những hình ảnh đó thì hãy hỏi những người khác.

Nhà báoPhan Lợi:Việc đầu tiên các bạn cần làm khi đến hiện trường là “đặt gạch” ngay khi có thể bằng cách chụp những bức ảnh hiện trường: Cảnh khói lửa, cảnh đổ nát, cảnh máy bay cháy nổ và gửi về tòa soạn. Các bạn cập nhật càng nhanh thì càng có nhiều cơ hội kéo độc giả về với tờ báo của mình, sống cùng sự kiện của mình. Sau khi “đặt gạch” bằng những hình ảnh đầu tiên thì các bạn mới tiếp tục tìm hiểu, phỏng vấn, chụp ảnh, quay phim để làm sâu hơn thông tin này.

Nhà báoĐỗ Lê Thăng:Không khí từ hiện trường là điều cực kỳ quan trọng. Chỉ cần các bạn có thể chuyển tải được không khí từ hiện trường lên trang báo, đến được tay độc giả thì đấy đã là thành công của phóng viên hiện trường. Tuy nhiên, cũng cần thừa nhận rằng phóng viên hiện trường còn cần có cả sự may mắn nữa. Ví dụ như ở vụ sập cầu Chu Va, phóng viên của chúng tôi may mắn có mặt tại hiện trường khi vụ việc vừa xảy ra và xin được từ bạn đọc những clip rất đắt giá.

Nhà báoPhan Lợi:Các bạn phóng viên hiện trường cũng cần tỉnh táo, đưa tin cân bằng, không quá bi lụy, không quá tán dương, không đẩy sự việc đi quá xa so với bản chất của nó. Ví dụ như vụ máy bay rơi, nhiều bạn đã đẩy sự việc lên tới mức quá bi thương một cách thái quá.

Hỏi: Khi tác nghiệp những vụ tai nạn, ví dụ như có người chết, thi thể mất đầu chẳng hạn, phóng viên muốn làm nổi bật sự thương tâm của vụ việc thì có nên quay những cảnh như thế không?

Nhà báoĐỗ Lê Thăng:Vấn đề đặt ra ở đây là nếu bạn không quay thi thể người thì có thể hiện sự thương tâm hay không? Nếu bạn quay thi thể người thì có tạo ra sự thương tâm không? Hay nó sẽ khiến hình ảnh trở nên ghê sợ đối với bạn đọc? Đôi khi bạn không cần phải dí máy quay vào những cảnh đó, các bạn có thể đổi cảnh bằng cách quay cận cảnh cánh máy bay gãy nát, mảnh áo cháy xém còn sót lại. Độc giả sẽ tự hiểu rằng đến sắt thép còn nát như thế thì người làm sao chịu được.

Nhà báoPhan Lợi:Trước đây có một vụ cháy trung tâm thương mại ở TPHCM. Do các thang cứu nạn không đủ dài để tiếp cận với các nạn nhân ở tầng cao nên những người này phải đối mặt với quyết định là tiếp tục đứng trong tòa nhà để bị chết cháy hay nhảy xuống phía dưới mà không có bất kỳ đồ bảo vệ nào.

Nếu các bạn có mặt ở hiện trường, các bạn sẽ chụp những bức ảnh như thế nào để miêu tả không khí lúc đó?

Tôi nhớ báo Tuổi trẻ đã đăng một tấm ảnh với những gương mặt những người đang đứng dưới đất ngóng nhìn và chờ đợi quyết định của người đứng trên tòa nhà cao tầng. Những gương mặt nhòe nước mắt, cực kỳ đau khổ đấy đã lột tả đầy đủ sự bi thương của sự việc. Đấy là một lựa chọn thông minh và đáng học tập. Các bạn không nhất thiết phải chụp, quay và công bố những hình ảnh bi đát như cảnh xác người trên đường, hay chết cháy trong tòa nhà.

Thảo luận: Điều gì là quan trọng nhất khi làm báo bằng di động?

Công nghệ không quyết định đến chất lượng của sản phẩm báo chí được thực hiện bằng điện thoại di động. Điều quan trọng nhất tác động trực tiếp đến chất lượng của các sản phẩm này là tư duy của lãnh đạo báo và thái độ tiếp cận công nghệ của các phóng viên.

Trong tòa soạn tôi thì người tiếp cận công nghệ nhiều nhất lại là một nhà báo lão thành trên 70 tuổi trong khi các phóng viên trẻ lại rất lười học hỏi, mở mang, tiếp cận công nghệ.

Hoàng Linh – Báo Người Cao tuổi

Nhà báo Phan Lợi hướng dẫn một số bạn cách sử dụng bộ công cụ tác nghiệp hỗ trợ ghi hình bằng điện thoại di động và máy ảnh:

Mỗi bộ công cụ gồm: 01 gậy nối dài (có thể kéo dài 90 - 100cm và nối trực tiếp vào các loại máy ảnh tầm trung); 01 giá đỡ tương thích với tất cả các loại điện thoại thông minh và 01 nút bấm blutooth để điều chỉnh chụp ảnh, quay phim từ xa.

Việc kết nối máy điện thoại - gậy nối dài và nút bấm bluetooth cực đơn giản và dễ dàng.

Không chỉ hỗ trợ tác nghiệp ở những vị trí khó, các bạn còn có thể sử dụng bộ gậy này để... "tự sướng"

Mỗi bộ gậy tác nghiệp báo chí (monopod) có giá 350k.

Liên hệ: 04.2220.6870 hoặc 09.323.717.88 để sở hữu bộ gậy này (miễn phí giao hàng nội thành Hà Nội).

Đối tác