• Chủ tịch HĐKH Trung tâm MEC đối thoại cùng Tổng thống Mỹ Barack Obama

    Chủ tịch HĐKH Trung tâm MEC đối thoại cùng Tổng thống Mỹ Barack Obama

  • Đối thoại về vấn đề “Tiếp cận thông tin” với các bạn trẻ

    Đối thoại về vấn đề “Tiếp cận thông tin” với các bạn trẻ

  • Chính thức phát động chiến dịch “Chống thực phẩm bẩn” và trao giải Vành Khuyên Xanh lần I

    Chính thức phát động chiến dịch “Chống thực phẩm bẩn” và trao giải Vành Khuyên Xanh lần I

  • Nhóm “Chống thực phẩm bẩn” gửi kiến nghị lên Thủ tướng Chính phủ

    Nhóm “Chống thực phẩm bẩn” gửi kiến nghị lên Thủ tướng Chính phủ

  • Công bố 6 đặc tính chứng nhận sản phẩm “Xanh & Sạch”

    Công bố 6 đặc tính chứng nhận sản phẩm “Xanh & Sạch”

  • Tổng hợp các giải Vành Khuyên: Tháng 6/2013 - Tháng 1/2016

    Tổng hợp các giải Vành Khuyên: Tháng 6/2013 - Tháng 1/2016

  • TỔNG HỢP CÁC HOẠT ĐỘNG, DỰ ÁN CỦA MEC ĐẾN NGÀY 1/1/2015

    TỔNG HỢP CÁC HOẠT ĐỘNG, DỰ ÁN CỦA MEC ĐẾN NGÀY 1/1/2015

  • “Ai cũng được phạt báo chí?” - Hội thảo và kiến nghị sửa đổi chính sách

    “Ai cũng được phạt báo chí?” - Hội thảo và kiến nghị sửa đổi chính sách

  • Triển lãm tranh biếm "Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà"

    Triển lãm tranh biếm "Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà"

  • Hội thảo trực tuyến “Truyền thông và CSO”

    Hội thảo trực tuyến “Truyền thông và CSO”

[Talkshow]"Nhập cuộc nghề báo"

Các cơ quan báo chí thường quan tâm đến những yếu tố nào khi tuyển dụng nhân sự? Bằng cấp báo chí có thực sự quan trọng?

Nhằm hỗ trợ các tân cử nhân báo chí, các cộng tác viên nhân mùa tuyển dụng sắp tới, ngày 5/7/2014, tại văn phòng số 4, ngách 1, ngõ 3 phố Vạn Phúc, Quận Ba Đình, Hà Nội, Trung tâm Truyền thông Giáo dục cộng đồng (MEC) và Khuyên Club phối hợp tổ chức cuộc toạ đàm “NHẬP CUỘC NGHỀ BÁO”.

Chương trình có sự tham gia của các diễn giả:

- Nhà báo Vũ Mạnh Cường, Phó Tổng Biên tập Báo Gia đình & Xã hội;

- Nhà báo Trần Việt, Phó Giám đốc Trung tâm tin tức VTV24, Đài Truyền hình Việt Nam;

- Nhà báo Mai Phan Lợi, Phó Tổng TKTS – Trưởng đại diện Báo Pháp Luật TPHCM tại Hà Nội;

Từ trái sang: Nhà báo Vũ Mạnh Cường, Nhà báo Mai Phan Lợi, Nhà báo Trần Việt.

MEC và Khuyên Club xin đăng tải một số ý kiến được chia sẻ tại cuộc tọa đàm này:

PHẦN I: XIN VIỆC

Hỏi: Em không học báo, em có thể làm báo được không?

Trả lời:

- Nhà báo Trần Việt: Tôi tốt nghiệp Đại học Kinh tế Quốc dân chứ không học báo chí. Thực tế cho thấy ngành học không thực sự quyết định nghề nghiệp của bạn nên các bạn cũng không cần quá lo lắng khi các bạn không học báo mà lại muốn theo nghề này.

Tôi thích nghề báo từ khi vào cấp 3 nhưng khi chọn trường đại học lại khá tùy tiện và thi vào trường kinh tế theo bạn bè. Thế nhưng, sau 2-3 năm học đại học thì tôi nhận thấy ngành kinh tế không phù hợp lắm với mình nên bắt đầu có ý định chuyển nghề. Nhờ có gia đình định hướng và hỗ trợ, tôi bắt đầu xin thực tập tại Đài Truyền hình Việt Nam và gắn bó với công việc này cho đến tận bây giờ.

- Nhà báo Vũ Mạnh Cường: Câu chuyện của tôi còn bi đát hơn nhiều so với anh Việt bởi thế hệ 6x như tôi còn không có trường đào tạo báo chí để mà học. Tôi học tiếng Nga nên đến khi Liên Xô sụp đổ năm 90 thì tôi hoàn toàn thất nghiệp. Năm 1991 tôi vô tình đọc được tin tuyển dụng của báo Lao động ở trang cuối cùng báo này.

Tôi chưa từng có ý định thi vào một cơ quan báo chí nào nhưng đang vì đang thất nghiệp và cũng không biết làm gì nên quyết định thử sức. Tôi nhớ kỳ thi đó diễn ra rất quy củ. Bài thi gồm viết một bài tiếng Việt và một bài tiếng nước ngoài. Không hiểu may mắn thế nào mà tôi lại vượt qua được.

Đến vòng phỏng vấn, Tổng biên tập hỏi tôi thích viết về lĩnh vực nào, tôi trả lời thích viết văn hóa văn nghệ. Thực ra là tôi cũng không biết viết gì nên chọn bừa. Nhưng ông Tổng biên tập liền xua tay và bảo tôi viết kinh tế.

Không ngờ, tôi lại theo nghề báo đến hơn 20 năm và nhận ra đây là một công việc đầy thú vị.

Nhà báo Vũ Mạnh Cường

- Nhà báo Mai Phan Lợi: Tôi cũng không học báo. Tôi học kế toán của trường Thương Mại. Sau khi ra trường, tôi làm việc cho một công ty tư nhân và quyết định thi tuyển vào tờ báo đầu tiên là báo Khoa học và Đời sống với lý do duy nhất vì đây là một cơ quan nhà nước. Tôi may mắn vượt qua vòng tuyển chọn và được phụ trách trang bạn đọc trong khoảng thời gian một năm. Đến thời điểm này, sau gần 20 năm gắn bó với nghề, tôi nhận thấy đây thực sự là một quyết định sáng suốt.

Hỏi: Khi nhận được các hồ sơ tuyển dụng, các anh quan tâm đến nội dung nào?


Trả lời:

- Nhà báo Trần Việt: Đợt vừa rồi chúng tôi muốn tuyển khoảng 100 người và nhận được khoảng 800 hồ sơ. Chúng tôi xác định nhân sự là yếu tố sống còn của trung tâm, đặc biệt là một đơn vị hoàn toàn mới như VTV24 nên chúng tôi đặt mục tiêu thực hiện cuộc tuyển dụng cực kỳ chỉnh chu.

Vòng 1 là lọc hồ sơ. Dựa vào kinh nghiệm, chúng tôi nhận thấy các bạn học ngoại giao, ngoại thương, ngoại ngữ, báo chí,… thường bắt nhịp rất nhanh với công việc nên ưu tiên các bạn học trường này. Chúng tôi cũng ưu tiên các bạn nam hơn một chút vì nghề báo đòi hỏi các bạn phải thường xuyên đi và đi nhiều. Sau đó chúng tôi yêu cầu các ứng viên viết một bài để kiểm tra tư duy, cách viết của các ứng viên. Còn đến vòng phỏng vấn, yếu tố quan trọng nhất để chúng tôi lựa chọn ứng viên là sự nhiệt huyết với nghề. Nếu các bạn đến chỉ để tìm một công việc, một chỗ ngồi, một nơi để nhận lương hàng tháng thì chúng tôi sẽ chào tạm biệt các bạn ngay. Còn nếu các bạn có nhiệt huyết, có lòng yêu nghề thì các bạn không chỉ vượt qua vòng phỏng vấn đó mà còn có thể được đặc cách nhiều vòng khác nữa.

-Nhà báo Vũ Mạnh Cường:Theo quan điểm của tôi, tốt nghiệp trường báo không phải là bảo chứng để bạn có thể trở thành nhà báo. Báo chí thay đổi rất nhanh. Những kiến thức lý thuyết và kỹ năng làm báo học được trong trường có thể bị lạc hậu và không thích hợp với thực tế tác nghiệp ở từng cơ quan báo chí cụ thể. Cử nhân tốt nghiệp các ngành như kinh tế, luật, ngoại giao... có thể nhập cuộc nhanh hơn sau khi được các cơ quan báo chí đào tạo và trang bị kỹ năng thích hợp. Thế mạnh của họ là nền tảng kiến thức chuyên ngành mà sinh viên tốt nghiệp báo chí bị thiếu.

Ngoài ra, "nhà báo cũng cần biết tốt một ngoại ngữ, điều này sẽ giúp các bạn mở các cánh cửa dễ dàng hơn trong bối cảnh thế giới hội nhập".


Nhà báo Mai Phan Lợi. Thông thường, dù các bạn tốt nghiệp trường nào thì các tòa báo cũng phải đào tạo lại trước khi tuyển dụng chính thức vì vậy việc các bạn tốt nghiệp trường nào cũng không quá quan trọng. Chúng tôi đã từng tuyển dụng một trường hợp có 3 bằng đại học nhưng chỉ xin làm chân đánh máy. Khi chúng tôi gặp trực tiếp để hỏi thì bạn ấy cho biết lý do là sau khi tốt nghiệp văn bằng thứ nhất thì bạn ấy thất nghiệp một thời gian dài nên quyết định tiếp tục đi học văn bằng 2 và văn bằng 3.

"Vì vậy, học báo chí chưa chắc đã là ưu thế nếu các bạn không biết cách thể hiện năng lực của bản thân mình."

Thảo luận, đúc rút kinh nghiệm

Nguyên tắc khi xin việc ở 1 cơ quan báo chí:

- Không viết CV (hồ sơ xin việc) theo môt khuôn mẫu cứng ngắc có sẵn mà phải có sáng tạo, có dấu ấn riêng để tạo ấn tượng với nhà tuyển dụng;

- Nói về bản thân nhiều hơn là nói về bằng cấp bởi các nhà tuyển dụng không quá quan tâm đến bằng cấp và các loại chứng chỉ của các bạn;

- Thể hiện quyết tâm gắn bó với công việc. Nếu các bạn chỉ định “thử” cho vui thì nhà tuyển dụng sẽ rất ít quan tâm đến các bạn;

- Sinh viên mới ra trường thường khá thụ động khi xin việc, thụ động từ việc viết CV, thụ động trong cả câu trả lời, thụ động tiếp nhận thông tin, thụ động truyền tải thông tin. Vì vậy, nếu các bạn muốn tìm được một vị trí thực sự tốt thì cần chủ động hơn khi tiếp cận các nhà tuyển dụng;

- Tìm hiểu rõ cơ quan báo chí mà bạn muốn xin việc vì mỗi cơ quan có một đối tượng độc giả riêng nên sẽ có những yêu cầu và phong cách viết khác;

- Viết chuẩn tiếng Việt khi viết hồ sơ xin việc, không dùng ngôn ngữ “xì tin”, tiếng Việt biến tấu khi viết hồ sơ xin việc.

PHẦN II.NHẬP CUỘC NGHỀ BÁO


Hỏi: Làm thế nào để các bạn phóng viên mới, chưa có quan hệ, chưa có kinh nghiệm có thể tìm đề tài và thực hiện đề tài đó.

- Nhà báo Trần Việt: Các bạn không cần quá lo lắng về điều này vì các nhà báo lớn, các phóng viên giỏi, hàng đầu ở Việt Nam đều bắt đầu từ vịt trí “phóng viên mới, chưa có quan hệ, chưa có kinh nghiệm”. Điều quan trọng nhất là các bạn phải có ý chí nỗ lực, luôn động não sáng tạo. Các bạn có thể tự gia nhập các nhóm phóng viên cùng lĩnh vực để hỗ trợ nhau, hoặc hỏi ý kiến đồng nghiệp đi trước. Tôi tin rằng, nếu các bạn thực sự cầu thị và mong muốn vươn lên, nỗ lực của các bạn sẽ được đền đáp.

Điều đáng sợ nhất trong nghề báo là các bạn tự biến mình thành công nhân lành nghề, ngày ngày lặp lại những công việc đã thành thói quen. Nghề báo cần sáng tạo, thiếu sáng tạo, các bạn sẽ tự đào thải chính mình. Làm báo nghĩa là các bạn phải làm sao để độc giả không gập báo, không tắt tivi khi thấy các bạn.

Khởi đầu nghề báo của các bạn có thể bắt đầu bằng những sản phẩm khá ngớ ngẩn nhưng là sáng tạo của chính các bạn. Sau 2 năm, chính những sự ngớ ngẩn đấy sẽ tạo dựng nền tảng cho các bạn.

- Nhà báo Vũ Mạnh Cường: Các bạn cần phát huy sáng tạo, cần thể hiện cá tính nhưng không được đặt cái tôi của các bạn lên trên người khác bởi lẽ mỗi tác phẩm báo chí đều là sản phẩm chung của cả một tập thể chứ không thể chỉ là sản phẩm của riêng từng nhà báo, phóng viên, từng quay phim, biên tập. Nếu các bạn thể hiện cái tôi của mình ở mức độ hợp lý, tôi tin rằng sẽ không có đồng nghiệp đi trước nào nỡ phũ phàng gạt bỏ các bạn.

Hỏi: Em thấy phần bắt đầu bài viết là phần khó khăn nhất. Các anh có thể gợi ý một số cách bắt đầu bài viết được không:


Nhà báo Mai Phan Lợi: Em hãy đưa ra những đề tài cụ thể để các diễn giả có thể hướng dẫn chi tiết hơn!

- Em thấy ở một số nơi, giữa đường phố lại có cây cột điện rất to đứng chắn đường. Em muốn viết bài phản ánh nhưng không biết bắt đầu từ đâu.

- Nhà báo Vũ Mạnh Cường: Em có thể bắt đầu bằng việc một người đi đường đâm vào cây cột điện đấy chẳng hạn và nâng tầm câu chuyện thành vấn đề chung.

- Em muốn viết về cosplay nhưng em không rõ có thể viết về đề tài này cho báo Lao động hay không vì theo em thì chủ đề này hơi nhí nhố, e rằng không hợp với báo Lao động?

- Nhà báo Vũ Mạnh Cường: Em có thể khai thác chủ đề này từ khía cạnh, góc nhìn của các bậc phụ huynh. Bố mẹ nên có phản ứng thế nào, nên đối xử với con cái như thế nào khi con cái quá đam mê cosplay mà quên cả học hành chẳng hạn. Cũng cần đề cập cả những mặt tích cực của hình thức nghệ thuật giải trí này nữa.


Hỏi: Em mới vào làm, em chỉ được phân công việc rót nước pha trà, em thấy rất chán. Em phải làm thế nào?

Trả lời:

- Nhà báo Vũ Mạnh Cường: Các bạn đừng tưởng pha trà rót nước là việc chán. Tôi cũng từng pha trà rót nước cho các anh, các chú một thời gian dài trước khi được phân công việc chính bởi lẽ rót nước pha trà cũng là một việc mang lại nhiều ích lợi cho bạn. Khi các anh, các chú ngồi uống trà, đàm đạo với nhau thì đấy cũng là lúc mà các bạn có thể được nghe, được chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm. được trao đổi rất nhiều điều bổ ích. Khi các bạn được phép rót nước, pha trà cho các tiền bối thì họ cũng sẽ dễ mở lòng hướng dẫn đề tài, gợi ý nội dung cho các bạn hơn rất nhiều so với việc các bạn còn không được rót nước pha trà cho họ.

Thêm một ích lợi nữa, sau khi rót nước pha trà cho các vị tiền bối, bây giờ tôi có thể pha trà rất ngon^^


Thảo luận và đúc rút kinh nghiệm

“Nguyên tắc để nhập cuộc nghề báo”

- Cần phải đứng ở góc độ của tờ báo mình muốn xin việc để viết bài thì sẽ phù hợp với đối tượng đích mà tờ báo hướng tới;

- Thể hiện cái tôi, cá tính ở mức độ vừa phải, không quá đề cao cái tôi đến mức lấn át những người cùng làm việc;

- Không ảo tưởng về nghề báo, đánh giá nghề báo một cách trung tính: Vừa có hào quang nhưng cũng đầy chông gai;

- Tìm hiểu cụ thể, chuẩn bị sẵn sàng tâm lý trước khi quyết định theo nghề báo.

Đối tác